Den Bosch durft te selecteren op kwaliteit

Iedereen in de bouw en de aannemerij weet het. Het is alleen maar calculeren wat de klok slaat. De prijs staat bovenaan als enig, of in ieder geval zaligmakend, criterium. Dat hoeft niet altijd in het belang van de burger te zijn. Vaak wordt het contract gegund aan een partij die toch minder bekwaam bleek dan ze zich liet voorkomen, en die zich te veel toelegt op het vinden van de "loop holes" in het bestek en het neerleggen van nacalculaties. Dat levert de opdrachtgever vaak veel werk op, terwijl de kwaliteit en oplevertijd van de werken onder druk komen te staan.

Het zou daarom beter zijn als niet alleen de prijs maar juist ook de vakbekwaamheid en kwaliteit een centraler rol gingen spelen. Maar dat moet natuurlijk wel objectief gebeuren dan.

Den Bosch gooit het roer om

Instanties als Rijkswaterstaat, Rijksgebouwendienst en ProRail zoeken zo bijvoorbeeld al een paar jaar naar een passende methode om de prestaties uit het verleden mee te wegen. Maar de gemeente Den Bosch heeft de primeur gehad om het in de praktijk te brengen. Piet-Hein Kolff en Albert Oostra van het ingenieursbureau van de gemeente ontwierpen een nieuwe manier van aanbesteden en hopen dat die verder zal aanslaan, ondanks mogelijke juridische haken en ogen. Ze zagen dat een twintigtal belangstellenden de gloednieuwe procedure aandurfden voor het onderwaterbassin aan de Coornhertstraat.

Geen anonieme stukken, maar een stevig inhoudelijk gesprek

De aankondiging werd bekend gemaakt en kort daarop volgde een informatiebijeenkomst voor bouwers. Om mee te doen met de selectie waren drie referentiewerken nodig met een ingevuld rapport met cijfers van de oude opdrachtgevers. Zij gaven onder meer hun oordeel over tempo, planning, meerwerk en communicatie. De vijf aannemers die het best scoorden op basis van de drie oude projecten, mochten meedoen aan de aanbesteding. "Het is misschien een paar uur extra werk, maar het is geen enorme ontwerpklus en er zijn geen belemmeringen voor het midden- en kleinbedrijf. We krijgen zo wel de besten in hun vak", glundert afdelingshoofd Kolff van het ingenieursbureau.

De procedure doorliep verder zes stappen: De selectie baseert zich op prestaties uit het verleden door middel van de rapportcijfers van referentieprojecten. Daaruit rolt een aantal gegadigden. Zij maken een risico- en optimalisatieplan, een uitvoeringsplan en dienen een prijs in. Ook vindt een direct interview plaats met sleutelfunctionarissen. De uitkomsten worden in dit geval met 30 procent prijs en 70 procent kwaliteit gewogen. Wie het best scoorde kreeg, na een dialoog over de inhoud, het contract.Het is interessant dat de shortlist niet vol met de usual suspects stond, en dat het bedrijf aan wie de opdracht hgegund werd een klein bedrijf was, met korte lijnen, waarbij de directie direct bij de inhoud van het werk en de aanpak betrokken was en het werkproces in zijn geheel kon overzien.

Aanbesteden belooft anders te worden: veel inhoiudelijker

Over hun schouder keken Bouwend Nederland, CROW, Pianoo, VNG en nog een stuk of twintig gemeenten met belangstelling mee. Den Bosch hoopt binnen drie jaar meer dan de helft van zijn aanbestedingen op deze manier te doorlopen. "Het geeft ons de kans vooraf over risico's te praten, de partijen goed te leren kennen en inzicht te krijgen in de manier van werken. Nu krijg je dat soort informatie meestal pas na gunning te horen", vult aanbestedingscoördinator Oostra aan. "Aannemers krijgen een gratis evaluatie van hun werk door de opdrachtgever en dat is ook nieuw." Zij krijgen overigens alleen inzicht in hun eigen gegevens.

Tijdens de uitvoering zullen de prestaties gemeten worden en die uitkomsten zijn dan weer de basis voor de pre-selectie van een volgend contract. "Het werkt pas echt optimaal als iedereen meedoet."

(Bron: PIANOo)