Nieuwe aanbestedingswet op komst

Er komt een nieuwe aanbestedingswet aan. Hierin wordt voorzien dat er veel meer ook elektronisch aanbesteed wordt en dat de toegankelijkheid voor het midden- en kleinbedrijf toeneemt. Het Ministerie heeft de moeite genomen om met alle mensen uit de sector over de wet te overleggen. Als deze wet aangenomen wordt, komen er veel meer kansen maar is het ook zaak nog sneller dan voorheen op aanbestedingen te kunnen reageren.

Aanbestedingswet

Momenteel ontbreekt in Nederland een nationaal wettelijk verankerd aanbestedingskader. Decentrale overheden zijn daarom bij nationale opdrachten (opdrachten die niet vallen onder het Europese richtlijnregime) vooral gebonden aan hun eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en de interpretatie van de Europese richtlijnen door de Europese Commissie en het Europese Hof van Justitie. Mede naar aanleiding van de aanbevelingen van de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid in december 2002 is aangegeven dat een nationaal, coherent en uniform juridisch aanbestedingskader in Nederland gewenst is. Het Ministerie van Economische zaken (EZ) werd daarom aangewezen om een nieuwe Nederlandse Aanbestedingswet te ontwikkelen die -samen met onderliggende regelgeving (AMVB's)- in 2009 in werking hadden moeten treden. In 2006 is het concept-wetsvoorstel voor een Aanbestedingswet aan de Tweede Kamer aangeboden en op 20 september 2006 door de Tweede Kamer aangenomen. Op 8 juli 2008 heeft de Eerste Kamer echter het wetsvoorstel voor een nieuwe Aanbestedingswet verworpen. Het Ministerie van EZ heeft daarna een nieuw wetsvoorstel voorbereid. De Mininisterraad heeft medio november 2009 ingestemd om dit wetsvoorstel naar de Raad van State te sturen. Bgein juli 2010 werd het wetsvoorstel Aanbestedingswet 2.0 openbaar, met de bijbehorende toelichting en advies van de Raad van State, en werd deze naar de Tweede Kamer gezonden.

Dagelijks worden door aanbestedende diensten en speciale-sectorbedrijven (overheids)opdrachten aanbesteed. Met overheidsopdrachten is veel geld gemoeid, een totaalbedrag in de orde van grootte van 60 miljard. Het is van belang dat zorgvuldig wordt omgegaan met dit gemeenschapsgeld. Aanbesteden moet daarom gericht zijn op de beste prijs-kwaliteit verhouding. Om deze te bereiken is het van belang dat zoveel mogelijk ondernemers gemakkelijk toegang tot een aanbesteding kunnen krijgen. Voor een groot deel van de opdrachten voor werken, leveringen en diensten door aanbestedende diensten en speciale sectorbedrijven gelden op grond van Europese aanbestedingsregels specifieke procedures en beginselen.

De Nederlandse aanbestedingspraktijk is de afgelopen jaren in beweging geweest. Ondanks de initiatieven die verschillende partijen hebben genomen, blijkt een verbetering van de aanbestedingspraktijk mogelijk en gewenst. De regels en beginselen van het aanbesteden blijken, met name voor kleinere en daardoor vaak minder ervaren aanbestedende diensten, niet altijd duidelijk te zijn, wat de naleving ervan bemoeilijkt. Bovendien kan het aanbesteden gepaard gaan met aanzienlijke lasten voor ondernemer en aanbestedende diensten.

Het wetsvoorstel beoogt een duidelijker en eenvormiger aanbestedingskader te bieden, dat de lasten van het aanbesteden vermindert en voldoende ruimte laat voor maatwerk. De Europese aanbestedingsregels worden daarom opnieuw en toegankelijker geïmplementeerd. Waar mogelijk worden keuzes gemaakt die de uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en naleving bevorderen. Hierdoor zouden alle aanbestedende diensten gemakkelijker in staat moeten zijn doelmatig aan te besteden en daarbij de regels en beginselen na te leven. Met beleidsmaatregelen wordt ondersteuning en richting gegeven aan het goed uitvoeren van de regels en beginselen, met name aan kleinere en daardoor vaak minder ervaren aanbestedende diensten. Ook wordt een verdere professionalisering van aanbestedende diensten ondersteund en gestimuleerd.

Kernwoorden zijn: toegankelijkheid voor ondernemers, lagere lasten voor ondernemers en aanbesteders, geruik maken van het innovatie-vermogen van de markt, duurzaam inkopen, integriteit, naleving en rechtsbescherming.

Op 10 december 2010 kondigde Minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie aan dat hij de nieuwe Aanbestedingswet toch nog niet ver genoeg gaat. Hij wil deze aanscherpen en benadrukken dat de overheid bij aanbestedingen juist gericht is op ondernemers en het midden- en klein bedrijf. De minister zal dan ook voor 1 januari 2011 nog met een nota van wijzigingen komen. Hiermee komt hij tegemoet aan stevige kritiek van MKB Nederland.